شنيده أم مرحوم آقا ضياء الدين عراقي فقيه وأصولي سترگ قرن حاضر ، گفته است روزى در لب شط كوفه قدم مىزدم سيد يزدى براي شنا آمد ومشغول كندن لباس شد . نزديك شدم وعرض سلام كردم . پاسخ داد واز احوالم جويا شد وگفت : شيخ ضياء درس كي مىروى ؟ گفتم : درس آخوند ( ملا كاظم خراساني صاحب كفاية الأصول ) گفت : چه مسئله اى را بحث مىكند ؟ در پاسخ ، بحث روز استادم را مطرح كردم . گفت نظرش در اين موضوع چه شد ؟ من نظر استادم را به خوبى بيان كردم . سيد يزدى كه در اين لحظات مشغول لنگ بستن بود ، موارد متعددى نقض را براي من از أبواب مختلف فقه مطرح كرد وگفت اين موارد را فكر كن تا من بيايم وبه ميان آب رفت . من كه خود را روياروى انبوهى از مشكلات وموارد نقض مىديدم چنان گيج شدم كه راه حل مسائل به كلى از خاطرم خارج شد ، وخويش را در مقابل پهناى علمي سيد يزدى ناتوان وخجل يافتم . زود محل را ترك كردم تا ايشان پس از خروج از آب مرا نبيند وجوياى حل مشكلات گردد ! 1 پس از وفات استادش ميرزا محمد حسن شيرازي ، مرجعيت شيعه بدون هيچ گونه تمهيد مقدمات وتسبيب أسباب متوجه وى شد . نوشته اند ، كه به مناسبت وفات ميرزا كليه مترقبين مرجعيت به تشكيل مجلس فاتحه پرداختند ، جز سيد يزدى كه نه تنها به اقامه عزاى رسمي دست نيازيد بلكه شهر را به عزم مسجد سهله ترك نمود . مرجعيت سيد يزدى ، به گونه اى فراگير شد كه در أكثر بلاد شيعه نشين جهان ، تركيه ، يمن ، عربستان ، هند ، أفغانستان ، إيران ، عراق ، مقلد داشت كه حوادث واقعه ومسائل شرعيه را از وى استفتاء مىنمودند . جلسه تدريس سيد يزدى در آغاز چندان رونق كمي نداشت وأكثر طلاب به درس ملا محمد كاظم خراساني صاحب كفاية شركت مىجستند ، ولى پس از چندى چنان رونق يافت كه حدود 200 نفر از فضلاء پاى درس وى حاضر مىشدند . تذكره نويسان ، گروه كثيرى از مراجع تقليد وفقهاى بزرگ شيعه را جزء شاگردان ايشان محسوب نموده اند كه البتة أكثر آنان در زمره شاگردان آخوند خراساني نيز به شمار آمده اند . آثار وتأليفات حاصل عمر پر بار سيد يزدى 40 عنوان كتاب ورساله وحاشية است كه به مهمترين آنها اشاره مىكنيم . 1 . العروة الوثقى : از ويژگى هاى اين كتاب جامعيت ، سلاست متن ، داشتن فروع زياد به خصوص

--> 1 . نقل از يكى از شاگردان آقا ضياء الدين عراقي ( قده ) .